1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer

فهرست

ورود به سایت

آمار بازدیدکنندگان سایت

493384
امروز
دیروز
بازدید کل
1484
2086
493384

آی‌پی شما: 34.230.84.215
امروز: پنج شنبه، 29 فروردين 1398
پالس اکسی متری

پالس اکسی متری pulse oximetry

چشم انسان برای تشخیص کم اکسیژنی خون بسیار ضعیف است . حتی در شرایط ایده آل ، پزشکان خبره نمی‌توانند کم اکسیژنی را تشخیص دهند مگر اینکه مقدار آن به مقدار 80% برسد . با آمدن پالس اکسی متر ، تحولی در تشخیص کم اکسیژنی خون رخ داد.

اصول پالس اکسی متری

پالس اکسی متر ، بر اساس دو اصل فیزیکی بنا شده است .

الف) وجود یک سیگنال ضربه ای توسط خون شریانی که دارای استقلال نسبت به سرخرگ ها ، سیاه رگ ها و مویرگ های غیر ضربه ای و دیگر بافت ها است .


ب) این حقیقت که که اکسی هموگلوبین و هموگلوبین دارای طیف جذبی متفاوتی هستند. پالس اکسی متر هایی که اکنون استفاده می شوند دارای دو LEDمی باشند .؛ یکی نوری با طول موج 660nm(قرمز) و دیگری نوری به طول موج 940nm(فروسرخ) ایجاد می کند. این دو نور به این دلیل استفاده می شود چون Hb و O2Hbدارای طیف جذبی متفاوتی در این طول موج ای به خصوص هستند. در ناحیه  قرمز ، O2Hbنور کمتری نسبت به Hbجذب می‌کند و در ناحیه فروسرخ برعکس این قضیه رخ می‌دهد. سپس نسبت این مقادیر جذبی نسبت به اندازه گیری مستقیم مفذار اکسیژن اشباع شده در خون کالیبره می‌شود و سپس الگوریتم بدست آمده در میکرو پروسسوری دررون دستگاه پالس اکسی متر قرار داده می‌شود. در زمانی که از دستگاه استفاده می شود ، نمودار کالیبره شده برای تخمین میزان اکسیژن اشباع شده در خون استفاده می شود .

پروب بر رویی انگشتان گذاشته می شود . LED ها از بالای پروب نور خود را می فرستند. در طرف دیگر LEDها حسگر های نوری قرار دارند. دیود ها تقریبا 30 بار در ثانیه چشمک می زنند. دیود ها با یک ترتیب خاصی روشن و خاموش می شوند . و مدتی هر دو با هم خاموش هستند . در این مدت نور اطراف سنجیده می‌شود تا مقدار نور LEDتنظیم شود . میکرو پروسسور تغییرات نور را در هنگام جریان ضربه ای تحلیل می کند و سیگنال جریان های غیر ضربه ای را نادیده می گیرد.

همانطور که گفته شد، مقدار اشباع اکسیژن از جذب نور تکفاز(منوکروماتیک) توسط بافت ضربه ای سنجیده می‌شود. این پدیده بر اساس قانون بییر-لمبرت توجیه می‌شود:

قانون بییر می گوید: مقدار شدت نور ارسال شده با تغغر غلظت ماده ای که ارزدرون آن فرستاده شده ، به صورت نمایی تغییر می کند.

 (Io/I)A =ln   (شکل مقابل).

که در آن A مقدار جذب است . I مقدار شدت نور عبوری است . و Ioشدت نور اولیه است.

قانون لمبرت می گوید : شدت نور ارسالی از درون ماده ای ، با افزایش فاصله ای که نور از آن ماده عبور می کند به صورت نمایی کاهش می یابد.

نوری که توسط یک بافت غیر ضربه ای جذب می شود ثابت(DC) می باشد . جذب غیر یکنواخت (AC) در نتیجه‌ی ضربه های جریان خون ضربه ای است. حسگر نوری ولتاژی را متناسب با نورعبور کرده تولید می کند. قسمت متناوب موج ولتاژ دزیافتی تقریبا 1-5% آن را تشکیل می دهد . فرکانس بالای نور ارسالی دیود ها باعث می شوند که مقدار جذب به تعداد دفعات مکرر محاسبه شوند. این خود باعث شده که اثرات ناشی از حرکت کاهش پیدا کنند.

مکان هایی که برای پالس اکسی متری در بزرگسالان بیشتر استفاده می شوند انگشت دست ، انگشت پا و بالا یا پایین گوش و در نوزادان،کف پا یا کف دست . یا انگشت شست پا یا دست است.

البته دو روش برای پالس اکسی متری وجود دارد . یکی روش عبوری و دیگری روش بازتاب است . روش بالا روش عبوری بوده یعنی مقدارنوری که در هنگام عبور جدب می شود در طرف دوم بررسی می شود . در صورتی که در روش بازتاب ، حسگر نوری در همان طرف LEDها قرار دارد و نور بازتاب شده را بررسی می کند.

فیزیولوژی انتقال اکسیژن

واحد تنفسی در ریه ها شامل برونشیول ریوی، مجاری الوئولی ، دهلیز ها و الوئول ها . در ریه ها تقریبا 300 میلیون در داخل دو ریه وجود دارند . و هر الوئول 0.2 میلیمتر قطر دارند. دیواره های الوئولی بسیار نازک هستند و رگ ها از کنار این الوئول ها به صورت صفحه ای نازک عبور می کنند. هوا برای عبور باید از چند دیواره عبور کند:

1-      لایه ی سورفکتانت (ماده ای که کشش سطحی دیواره ی الوئولی را تنظیم می کند)

2-      اپی تلیوم الوئولی

3-      غشای اپیتلیوم قاعده ای

4-      فضای بسیار کم بین غشای مویرگ ها و اپی تلیوم الوئولی

5-      غشای مویرگی که در بسیاری از جا ها با غشای قاعده ای آلوئولی پیوند خورده است

6-      اندوتلیوم مویرگی


این غشا ی تنفسی در حدود 0.2 میکرومتر است و بعضی موقع ها هم مقدار آن به 0.6 میکرو متر تجاوز می‌کند.
ظرفیت انتشار غشای تنفسی مقدار حجمی است که در یک دقیقه و با وجود 1mmhg اختلاف نسبی قادر است از غشای تنفسی عبور کند. این مقدار برای اکسیژن در حدود 21 و برای دی اکسید کربن 20 برابر مقدار اکسیزن است .

وقتی اکسیژن از آلوئول ها به داخل خون انتشار پیدا می کنند،به بافت های اطراف ویرگ ها از طریق هموگلوبین انتقال می شود. وجود هموگلوبین باعث شده که 30 تا 100 برابر مقدار اکسیژن انتقال داده شده به بافت ها نسبت به حالتی که در داخل مایع حل شده ، بیشتر شود . در بافت ها پس از سوخت و ساز دی اکسید کربن آزاد شده و از طریق مواد دیگر داخل خون انتقال پیدا می کند؛ مقدار دی اکسید کربن انتقال داده شده نیز در این حالت 15 تا 20 برابر بیشتر از مقدار آن در زمانی است که تنهایی در خون حل می‌شود.
دلیل انتشار اکسیژن و یا هر گاز از غشاء ، اختلاف فشار بین گاز در دو طرف این غشا ء است . به عنوان مثال، در ریه ها،زمان تبادل بین آلوئول و خون ، فشار نسبی اکسیژن در طرف آلوئول ها(104mmhg) بیشتر از فشار نسبی اکسیژن در طرف خون(40mmhg) است .به همین دلیل اکسیژن از آلوئول ها به خون منتشر می‌شود.

وقتی خون به مویرگ ها اطراف بافت ها می رسند ، مقدار فشار نسبی اکسیژن 95mmhg  است.دلیل کاهش آن از 104 به 95 این است که در هنگام خروج از ریه ها، 98 درصد آن دارای فشار نسبی 104 است . 2 درصد باقی مانده خون سیاهرگی است که از ریه می آید. مقدار فشار آن 40mmhgاست و وقتی که با خون دارای اکسیژن ریه مخلوط می شود ، مقدار فشار نسبی آن را کاهش می دهد.

اکسیزن همواره توسط سلول های بافت ها در حال استفاده است. در نتیجه، همواره فشار نسبی اکسیژن در فضای بین سلولی کمتر از فشار داخل مویرگها کمتر است. همچنین به دلیل وجود فاصله بین سلولها و مویرگ ها ، فشازر بین سلولی بین 5 تا 40 میلی مت جیوه تغییر می کند. و به طور متوسط23mmhgاست. مقدار فشار مورد نیاز برای فعالیت های سلولی 3 تا 1 میلی متر جیوه است .پس با وجود فشار کم 23mmhg ،فشار بیشتر از کفایت وجود دارد و این خود فاکتور ایمنی است.(فکر می کنم از این جهت عامل ایمنی است که اگر اکسیزن به خون نرسد ؛یعنی در محیطی باشیم که به مدت کوتاه اکسیژن وجود ندارد .وجود این فشار باعث مس شود که بدن از سوخت و ساز باز نایستد. )

تاثیر هموگلوبین در انتقال خون

تقریبا 97 درصد از مقدار اکسیژنی که به بافت ها می رسد، از طریق ترکیب شیمیایی آنن با هموگلوبین است. باقی 3 درصد آن از طریق حل شدن آن در آب پلاسما انتقال پیدا می کند.

اکسیژن به هموگلوبین به صورت سست متصل میشود و قابلیت بازگشت دارد ؛ یعنی واکنش آن تعادلی بوده و بازگشت پذیر.

زمانی که SPO2بالا است ، مثلا در مویرگ های ریوی ، اکسیژن به هموگلوبین وصل شده و وقتی فشار کم است، مثلا در مویرگ های اطراف بافت ،اکسیژن از هموگلوبین آزاد می شود.

شکل مقابل ، تغییر دزصد اشباع شدن هموگلوبین را با تغییر فشار نشان می دهد. فشار خون هنگامی که از قلب خارج می شود 95mmhgاست پس طبق نمودار درصد اشباع هموگلوبین 97% است . فشار خون در داخل ورید ها هم 40mmhgاست و طبق نمودار هموگلوبین به میزان 75% اشباع می شود.
 

خون یک فرد عادی تقریبا 15گرم هوگلوبین در 100میلی لیتر خون دارد و هر گرم هموگلوبین می تواند با حد اکثر 1.34 میلیمتر اکسیژن ترکیب شود. (اگر هموگلوبین کاملا خالص باشد ، این مقدار 1.39 است ولی بعضی ناخالصی ها مانند متاموگلوبین این مقدار را کاهش میدهد). در نتیجه،20.1 میلس لیتر اکسیژن در 100 میلی لیتر است و وقتی که به این مقدار م رسد می گوییم 100 درصد اشباع شده است. 

همانطور که روی شکل پیدا است، بعضی عوامل بر روی درصد اشباع هموگلوبین تاثیر می گذارند .

از جمله:

1.      تغییر در غلظت دی اکسید کربن در خون

2.      تغییر در دمای خون

3.      تغییر در مقدار BPG

4.      تغییر PHخون

پالس اکسی متر چیست؟

پالس اکسی متر دستگاهی است جهت اندازه گیری نرخ اکسیژن در خون این دستگاه از طریق اندازه گیری درصد اشباع هموگلوبین(سلول های قرمز یک سلول پپتیدی که از جنس پروتیین و حاوی مقادیر زیادی از آهن است) با اکسیژن شریانی میتواند چنین نتیجه ای را نمایش می دهد.

 

مزیت:
استفاده از این دستگاه نسبت به روش های دیگر تعیین درصد اکسیژن خون به این ترتیب است که سریعتر و راحت تر نسبت به روشهای دیگر از قبیل نمونه گیری خونی و... میتوان کمبود یا ازدیاد اکسیژن (هیپواکسی یا هایپراکسی)در خون را مشخص کرد و نتیجه اکسیژن درمانی را مشاهده نمود.البته لازم به ذکر است که علاوه بر نمایش درصد اکسیژن در خون که میزانی در حدود ۹۹تا ۹۶درصد در یک انشان معمولی است این دستگاه میتواند ریت (rate) قلب یا همان میزان ضربان قلب را نیز تعیین کند.


اما نحوه عملکرد این دستگاه:

این دستگاه از یک سنسور نوری تشکیل شده است که بر روی شریانچه های نبض دار قرار میگیرد(معمولا روی انگشت اشاره شخص) در یک طرف دو LEDبه عنوان فرستنده قرار گرفته است که 2 موج نور قرمز با طول موج660 نانومتر و مادون قرمز با طول موج 930 نانومتر انتشار میدهد نور قرمز رنگ توسط هموگلبین که رنگ طبیعی آن آبی است جذب میشود و مادون قرمز توسط اکسیژن ترکیبی با هموگلوبین(HbO2) جذب میشود.در واقع دو نوع طول موج توسط این دو LEDکه فرستنده هستند فرستاده میشود ....در طرف دیگر یک گیرنده یا در اصطلاح یک فتودیود قرار دارد که وظیفه آشکارسازی نور عبوری از بافت را دارد. این نور توسط گیرنده بر حسب میزان شدت نور به یک سیگنال الکتریکی تبدیل میشود در واقع این سیگنال ورودی دستگاه و برد های الکترونیکی و میکروپروسسرهاست که بعد از محاسبات توسط این مدارات مقدار اندازگیری شده اشباع اکسیژن خون تعیین میگردد.البته برخی از مدل های دستگاه پالس اکسی متر به گونه ای است که توسط کابلی که برای آشکار سازی سیگنال ECGتعبیه شده میتواند این سیگنال را نیز نشان دهد.

اهمیت:

این دستگاه و کالیبراسیون آن:از آنجا که این دستگاه در بخش های حساس بیمارستانی ICU-CCU-NICUمورد استفاده قرار میگیرد باید از صحت عملکرد این دستگاه اطمینان کافی پیدا کنیم.از جمله از عواملی که میتواند موجب ثبت نتایج نادرست در دستگاه گردد عبارتند از:

1.      در معرض نور شدید قرار گرفتن.

2.      فشار خون خیلی بالا یا پایین شخص مورد آزمایش

3.      دمای غیرعادی بافت

4.      وجود جذب کننده هایی مثل لاک یا رنگ

5.      در وضعیت نامناسب قرار دادن انگشت اشاره در مکان مشخص آن در هنگام استفاده از دستگاه.

 

پالس اکسی متر ‏(Pulse Oximeter) به چه معنی است؟


: Pulseتغییرات شریان خونی با هر ضربان قلبی


: Oxiاکسیژن


Meterاندازه گیریپالس اکسی متر وسیله ای است جهت اندازه گیری نرخ و میزان اکسیژن در هر ضربان شریان های خونی.

در چه مواردی به کار می رود؟

پالس اکسی متر میزان اکسیژن را در شریان خونی اندازه گیری می کند. در حقیقت این دستگاه، میزان اکسیژن را به عنوان درصدی از مولکول های هموگلوبین که با اکسیژن آمیخته شده اند نسبت به کل میزان مولکول های هموگلوبین اندازه گیری می کند.

همچنین اکثر دستگاه های پالس اکسی متری نرخ ضربان قلبی ‏(Heart Rate)‏ را نیز نمایش می دهند.‏

فیزیولوژی هموگلوبین پروتئینی است که در سلول های قرمز خون یافت می شود. هنگامی که اکسیژن وارد خون می شود، توسط هموگلوبین (چسبیده به هموگلوبین) به تمام نقاط بدن منتقل می‌شود. هموگلوبینی که اکسیژن به آن چسبیده باشد را "اکسی هموگلوبین" می نامند.

 ‏چگونه کار می کند؟پروب پالس اکسی متر شامل دو بخش است‏:‏


‏2 ‏LED‏ با توان پائین‏

نور مادون قرمز ‏(Infra Red)‏ با طول موج 940 نانومتر و نور قرمز ‏(Red)‏ با طول موج 660 نانومتر‏

یک آشکارساز نوری ‏(Photodetector)


نور مادون قرمز و نور قرمز به تناوب توسط بافت های بدن ساطع می شوند ‏)به عنوان مثال از انگشت، پا، لاله گوش، بینی و . . .). وقتی که نوری از بافت عبور می کند، مقداری از آن توسط بافت جذب می شود. مقدار نور جذب شده در هر زمان که پالس های خونی از سنسور می گذرد (ضربان قلبی) دچار تغییرات می شود. نور به طور متفاوتی توسط هموگلوبین و اکسی هموگلوبین جذب می شود. شدت نور مادون قرمز و نور قرمز پس از آنکه از انگشت بیمار عبور کرد، توسط آشکارساز نوری ‏(Photodetector)‏ اندازه گیری می شود. پالس اکسی متر درصدی از هموگلوبین را که آمیخته با اکسیژن شده باشد، اندازه گیری می کند. ‏SpO2‏ برابر است با اکسی هموگلوبین × 100% ماکزیمم مقدار هموگلوبین در فاصله زمانی 4 تا 8 ساعت و ضربان قلبی با توجه به نرخ پالس، محاسبه و نمایش داده می شود.‏


واحد اندازه گیریSpO2‏ : %‏
نرخ پالس : ضربان بر دقیقه ‏(BPM)
مقادیر نوعیافراد بالغ
SpO2‏: % 100-95 ،   نرخ پالس : 90-50 ‏BPM

نوزادان
SpO2‏ : %98-95 ،   نرخ پالس : 180-120 ‏BPM

برخی کمپانی های سازنده

 

AMI, Armstrong, BCI, Comdek, Datascope, Datex-Ohmeda, Digicare, Invivo Research, Island, Masimo, Medlab, Minolta, Nonin Medical, Novametrix, Pace Tech, QRS Diagnostics, Respironics, Sensormedics, Siemens, Trident, Weinmann

 

نحوه تست سنسورهای پالس اکسی متر

 

پروب پالس اکسی متر از دو دیود فرستنده مادون قرمز و نور قرمز و یک سنسور گیرنده تشکیل شده است . دیود های آن را می توان با تست دیود مولتی متر چک نمود . سنسور گیرنده را نیز می توان به این نحو چک نمود که پایه های آن را به یک میلی ولت متر وصل نمود و با تغییر نور تابشی به آن باید میزان ولتاژ تولید شده توسط سنسور تغییر یابد . همچنین با اتصال آن به اهم متر و تغییر نور تابشی با ید مقاومت آن تغییر کند . در غیر این صورت سنسور خراب است.

عملکرد ترند در پالس اکسی متر

 

ترند در کلیه دستگاههای پزشکی همانند یک حافظه ضبط رویدادها به ذخیره سازی کمیت مورد اندازه گیری دستگاه در طول زمان می پردازد و هرکجا که کاربر نیاز داشته باشد می تواند این کمیتهای ذخیره شده را به صورت نمودار و یا جدول دوباره بازیابی کند . در مورد پالس اکسی متر نیز باتوجه به اینکه کمیتهای مورد اندازه گیری تعداد ضربان قلب و درصد اشباع اکسیژن خون می باشد این دو کمیت در حافظه دستگاه ذخیره شده و بسته به نوع دستگاه می تواند به صورت جدول و یا نمودار و یا ترکیبی از این دو نمایش داده شود.

اکسیژن رسانی خودکار با استفاده از پالس اکسی متر

 


اگر چه تشخیص میزان اشباع اکسیژن خون ، اهمیت زیادی دارد ، اما توانائی رفع مشکلات بیمار پس از تشخیص از اولویت بالاتری برخوردار است . اگر اشباع اکسیژن خون از حد طبیعی پائین تر باشد ، باید با توجه به نوع بیماری برای جبران آن کوشید . نیاز بدن به اکسیژن امری ضروری است .


اندازه گیری گازهای خون اطلاعات بسیار مهمی را در مورد میزان اکسیژن خون و اسیدی و بازی بودن ان مشخص می کند ، حال انکه این اندازه گیری ها ، تنها اطلاعات مربوط به لحظه ثبت و گرفتن خون بیمار را به ما می دهد . ما می دانیم که میزان اکسیژن خون به سرعت تغییر می کند . اگر به طور متناوب میزان اکسیژن خون ما نیتور نشود ، ممکن است باعث ایجاد لطمات جبران ناپذیری گردد . تمام این امکانات می تواند به غیر تهاجمی توسط دستگاه پالس اکسی متری فراهم شود . اما انچه در اینجا برای ما اهمیت دارد ، این است که بتوانیم از میزان اشباع اکسیژن به دست امده توسط دستگاه پالس اکسی متر ، به بهترین شکل ممکن در جهت برطرف کردن مشکلات بیمار استفاده کنیم . روشهای مختلفی برای اکسیژن رسانی وجود دارد که هر یک از این روشها ، مزایا و معایب خاص خود را دارد. روشی جدید که در اینجا مطرح است استفاده از پالس اکسی مترمی باشد . اصول کار پالس اکسی متر بر اساس قانون beerبنا نهاده شده است . این قانون در مورد تضعیف نورعبوری از میان یک محیط واسط که دارای یک ماده جاذب است ، بحث می کند . اگر نور مونوکروم با شدت وارد محیط واسط شود ، بخشی از این نور ، از میان محیط واسط عبور کرده و بخشی دیگر به وسیله ماده جاذب جذب می شود . شدت نور عبوری از میان ماده واسط به صورت نمائی با فاصله کاهش می یابد . قانون beerبر این خاصیت استوار است که مجموع نور عبوری و جذبی برابر با نور اولیه است . عبور نوری که از میان محیط واسط با یک ماده جاذب سیر می کند ، به صورت نسبت نور عبوری به نور اولیه تعریف می شود . جذب بدون پراکندگی در این فرایند به صورت منفی لگاریتم طبیعی عبور نور تعریف می شود . خصوصیات قانون beerحتی در مواردیکه بیش از یک ماده جاذب در محیط واسط وجود داشته باشد نیز صادق است و هر جذب کننده سهم خود را به مجموع جذب اضافه می کند . هموگلوبین ، مهم ترین جاذب نور در خون انسان برای طول موج هایی است که در پالس اکسی متری مورد استفاده قرار می گیرد . با اینکه هموگلوبین اکسیژن دار و هموگلوبین کاهش یافته ، بیشتر نور عبوری از میان خود را جذب می کنند ، اما این بدان معنی نیست که تنها همین دو نوع هموگلوبین در خون انسان وجود دارد . در واقع همین هموگلوبین در خون حامل اکسیژن است و میزان جذب نور مرئی توسط هموگلوبین با توجه به میزان اکسیژن موجود متفاوت است . این مساله به دلیل وجود دو نوع تفاوت از مولکولها ، Hbو Hbo2است که طیف متفاوتی از طول موج را از محدوده 500 تا 1000 نانومتر دارند . معمولا98% یا 99% اکسیژن موجود در خون با مولکول های هموگلوبین ترکیب می شود . sao2نمایانگر اکسیژنی است که توسط هموگلوبین شریانی حمل می شود . وقتی sao2کاهش می یابد ، میزان اکسیژن شریانی پائین امده و ریسک Hypoxiaبالاتر می رود . زمانی که هموگلوبین کاملا با اکسیژن اشباع شده باشد (حامل چهار مولکول اکسیژن باشد ) ، به ان اکسی هموگلوبین Hbo2می گویند و اگر کاملا با اکسیژن اشباع نشده باشد ، به ان هموگلوبین کاهش یافته Hbمی گویند . اکسیژن اشباع کارکردی به صورت درصد بیان شده و بوسیله مقایسه میزان اکسی هموگلوبین با مجموع اکسی هموگلوبین و هموگلوبین کاهش یافته محاسبه میشود. پالس اکسی متر به وسیله اندازه گیری نور جذب شده توسط بافت زنده در دو طول موج مختلف و استفاده از ضربان های شریانی برای فرق گذاشتن بین جذب شریانی خون با سایر جذب کننده ها ، اشباع اکسیژن خون را تعیین می کند .


نحوه اکسیژن رسانی خودکار :


Sao2که توسط پالس اکسی متر اندازه گیری می شود ، بیانگر میزان اشباع اکسیژن کارکردی بیمار است که در حالت طبیعی این مقدار باید 98% تا 99% باشد . معمولا پس از انکه اشباع اکسیژن اندازه گیری می شود ، با توجه به صلاح دید پزشک و نوع بیماری فرد ، میزان کمبود اکسیژن جبران می شود . اما اینکه ایا پزشک یا پرستاران به موقع این موضوع را تشخیص بدهند یا اینکه بموقع عمل اکسیژن رسانی صورت بگیرد ، همواره یکی از دغدغه های کادر درمانی ، به خصوص در مواقع بحرانی است که با تعداد زیاد بیمار و در عین حال کمبود کادر درمانی مواجه هستند .

برای حل این مشکلات و بالاتر بردن ضریب اطمینان در درمان بیماران دستگاهی جدید را طراحی کرده اند.

نرم افزار دستگاه :

نرم افزار موجود در دستگاه دارای قابلیت های زیر است :
1. توانائی محاسبه میزان اکسیژن کارکردی خون
2. مقایسه اکسیژن کارکردی بیمار با مقدار طبیعی
3. الارم جهت مطلع ساختن پزشک یا پرستار در هنگام بروز مشکل
4. قابلیت کنترل شیر برقی متصل به کپسول اکسیزن جهت اکسیژن رسانی به موقع به بیمار
الگوریتم کار دستگاه :

در این دستگاه ابتدا توسط صفحه کلید نوع بیماری فرد وارد می شود . از انجا که هر بیماری میزان خاصی از اکسیژن را می طلبد ، دستگاه باید قابلیت تطبیق با این مقادیر مختلف اکسیژن را داشته باشد . به عنوان مثال ، در بیماری برونشیت مزمن 2 تا 3 لیتر در دقیقه ، بیماری اسم 7 تا 10 لیتر در دقیقه ، بیماری ایسکمیک قلبی 7 تا 10 لیتر و در بیماری حاد تنفسی نیز 7 تا 10 لیتر در دقیقه اکسیژن برای بیمار لازم است . طبق این روش پس از اینکه sao2اندازه گیری شد ، با کمک برنامه ریزی که صورت گرفته شده ، این میزان با مقدار طبیعی اکسیژن مقایسه می شود و در صورتیکه از حد معمول پائین تر باشد ، الارم در جهت مطلع ساختن پزشک و پرستار داده می شود و پیغام warningبر روی صفحه نمایشگر ظاهر می شود ، در ضمن به صورت خودکار دریچه شیر برقی متصل به کپسول اکسیژن باز و اکسیژن مورد نیاز بیمار تامین می شود . از انجا که sao2به طور لحظه به لحظه کنترل می شود ، تا زمانیکه این مقدار به حد طبیعی نرسیده باشد ، عمل اکسیژن رسانی انجام می شود و پس از انکه به حد طبیعی رسید ، با بسته شدن دریچه شیر برقی ، اکسیژن رسانی متوقف می‌شود . بدین ترتیب حتی اگر بیمار در خواب دچار کمبود اکسیژن شود ، دستگاه به طور خودکار نیاز او را بر طرف می سازد و حتی اگر مشکلات ناشی از عدم توجه پزشک یا پرستار وجود داشته باشد ، میزان اسیب رسیدن به بیمار کاهش می یابد . در ضمن اگر اکسیژن رسانی بیش از حد ادامه پیداکند ، طبق برنامه ریزی صورت گرفته پیغامی مبنی بر over saturationبر روی صفحه نمایشگر ظاهر می شود و اکسیژن رسانی متوقف می شود . دستکاه ساخته شده کمک بسیار بزرگی به کادر پزشکی و پرستاران در زمینه بالا بردن میزان دقت و ضریب اطمینان در اکسیژن رسانی به موقع به بیمار و حتی جلوگیری از اکسیژن رسانی بیش از حد به بیمار بخصوص در مواقع بحرانی و حساس می کند.

نکاتی در مورد عیب یابی دستگاه پالس اکسی متر


 1- کابل پاور : اولین موردی که حتما باید چک شود کابل پاور دستگاه می باشد . برای خیلی اتفاق افتاده که دستگاهی را با این توصیف که سوخته و یا اصلا کار نمی کند به من تحویل دادند و بعد از چک کردن آن متوجه شدم که مشکل تنها از کابل پاور دستگاه بوده است .

2- باطری دستگاه : یکی از قسمتهای اصلی دستگاههای پرتابل باطری آن است که بدلیل عدم استفاده صحیح از آن و در نظر نگرفتن دوره های شارژ و دشارژ آن زود خراب می شود . در این موارد دستگاه بسته به نوع و مدل آن می تواند بی مشکل کار کند و یا هنگام روشن شدن صدای زنگ اخبار و یا مشابه آن از دستگاه شنیده می شود یا اینکه در بعضی از مدلها اصلا دستگاه روشن نمی شود .

3- فیوز دستگاه : دستگاههای پالس عموما دارای یک و یا دو فیوز دقیقا در ورودی برق شهری هستند . در صورتیکه برق شهری دارای نوسانات شدید باشد این فیوزها در فواصل زمانی کوتاه می سوزند . البته باید دقت داشت که سوختن این فیوز ها ممکن است به دلیل مشکل برد پاور دستگاه نیز باشد . به همین دلیل دقت کنید که فیوزها را با فیوز مشابه جایگزین نمایید .

4- پروب دستگاه : دقت کنید با توجه به اینکه قسمت مهمی از مشکلات دستگاه می تواند به دلیل اشکال در پروب آن باشد حتما دستگاه را برای تعمیر با پروب آن تحویل بگیرید . در مورد پروب هم ابتدا اتصالات مربوط به سوکت آن را چک کنید و سپس دیود منابع نور قرمز و مادون قرمز آن را چک کرده و دست آخر سنسور آن را به لحاظ سلامت چک کنید.

5- صفحه نمایش دستگاه : در حال حاضر تقریبا همه مدلهای موجود در بازار ایران دارای صفحات نمایشگر می باشند . مشکلات صفحه نمایش می تواند عدم روشن شدن منبع تامین کننده نور ضمینه و یا سوختن و صدمه خوردن خود صفحه نمایش باشد . توصیه می کنم اگر با چنین موردی روبرو شدید ابتدا این نکته را مد نظر بگیرید که آیا قادر به تهیه صفحه نمایش هستید و این صفحه نمایش در بازار پیدا می شود یا خیر و بعد دستگاه را برای تعمیر قبول کنید.

6- پاور دستگاه : برد پاور دستگاه یکی از حساسترین بردهای دستگاه می باشد که در صورت صدمه خوردن دستگاه اصلا روشن نمی شود .

7- مشکلات دیگر: مشکلات دیگری نیز می تواند برای دستگاه بوجود آید . این مشکلات با توجه به نوع دستگاه و نحوه طراحی آن بسیار متنوع هستند و چونن به سیستمهای میکروکنترلی و پردازنده های دستگاه بر می گردد توصیه می شود جهت تعمیر دستگاه را به نمایندگی های مجاز آن تحویل دهید .

 

اهمیت - نحوه عملکرد و کالیبراسیون دستگاه پالس اکسی متر

پالس اکسی متر دستگاهی است جهت اندازه گیری نرخ اکسیژن در خون این دستگاه از طریق اندازه گیری درصد اشباع هموگلوبین(سلول های قرمز یک سلول پپتیدی که از جنس پروتیین و حاوی مقادیر زیادی از آهن است) با اکسیژن شریانی میتواند چنین نتیجه ای را نمایش دهد.

مزیت استفاده از این دستگاه نسبت به روش های دیگر تعیین درصد اکسیژن خون به این ترتیب است که سریعتر و راحت تر نسبت به روشهای دیگر از قبیل نمونه گیری خونی و... میتوان کمبود یا ازدیاد اکسیژن (هیپواکسی یا هایپراکسی)در خون را مشخص کرد و نتیجه اکسیژن درمانی را مشاهده نمود.البته لازم به ذکر است که علاوه بر نمایش درصد اکسیژن در خون که میزانی در حدود ۹۹تا ۹۶درصد در یک انشان معمولی است این دستگاه میتواند ریت (rate) قلب یا همان میزان ضربان قلب را نیز تعیین کند.اما نحوه عملکرد این دستگاه: این دستگاه از یک سنسور نوری تشکیل شده است که بر روی شریانچه های نبض دار قرار میگیرد(معمولا روی انگشت اشاره شخص) در یک طرف دو LEDبه عنوان فرستنده قرار گرفته است که 2 موج نور قرمز با طول موج660 نانومتر و مادون قرمز با طول موج 930 نانومتر انتشار میدهد نور قرمز رنگ توسط هموگلبین که رنگ طبیعی آن آبی است جذب میشود و مادون قرمز توسط اکسیژن ترکیبی با هموگلوبین(HbO2) جذب میشود.در واقع دو نوع طول موج توسط این دو LEDکه فرستنده هستند فرستاده میشود ....در طرف دیگر یک گیرنده یا در اصطلاح یک فتودیود قرار دارد که وظیفه آشکارسازی نور عبوری از بافت را دارد. این نور توسط گیرنده بر حسب میزان شدت نور به یک سیگنال الکتریکی تبدیل میشود در واقع این سیگنال ورودی دستگاه و برد های الکترونیکی و میکروپروسسرهاست که بعد از محاسبات توسط این مدارات مقدار اندازگیری شده اشباع اکسیژن خون تعیین میگردد.البته برخی از مدل های دستگاه پالس اکسی متر به گونه ای است که توسط کابلی که برای آشکار سازی سیگنال ECGتعبیه شده میتواند این سیگنال را نیز نشان دهد.

اهمیت این دستگاه و کالیبراسیون آن:

از آنجا که این دستگاه در بخش های حساس بیمارستانی ICU-CCU-NICUمورد استفاده قرار میگیرد باید از صحت عملکرد این دستگاه اطمینان کافی پیدا کنیم.از جمله از عواملی که میتواند موجب ثبت نتایج نادرست در دستگاه گردد عبارتند از:۱-در معرض نور شدید قرار گرفتن.۲-فشار خون خیلی بالا یا پایین شخص مورد آزمایش۳-دمای غیرعادی بافت۴-وجود جذب کننده هایی مثل لاک یا رنگ۵-در وضعیت نامناسب قرار دادن انگشت اشاره در مکان مشخص آن در هنگام استفاده از دستگاه.

                                                                                                 گرد آوری شده توسط شرکت آوا طب سپاهان